O'ZBEKISTON ELEKTRON OMMAVIY
AXBOROT VOSITALARI MILLIY
ASSOTSIATSIYASI
Журнал
Почтага кириш
 

Xalqdan savol 16
Xalqdan savol 16
Xalqdan savol 15
Xalqdan savol 15
O'zbekiston-online ITOGI  (UZB) 08.02.2017
O'zbekiston-online ITOGI (UZB) 08.02.2017
MUHOKAMA UCHUN HUJJATLAR
Madaniyat
«Ўзбекистон маданий мероси жаҳон тўпламларида» лойиҳаси тақдим этилди

Бугун “Ўзбекистон маданий мероси – халқлар ва мамлакатлар ўртасидаги мулоқот учун йўл ” халқаро анжуманининг биринчи ярим кунида “Ўзбекистон маданий мероси жаҳон тўпламларида” ноёб лойиҳанинг тақдимот маросими бўлиб ўтди . 

Лойиҳа кўп мамлакатларнинг кенг жамоатчилиги ва илмий доиралари орасида Ўзбекистон миллий маданияти моддий ва бадиий маданиятини кенг тарғиб қилинишини назарда тутади ва ёш авлоднинг таълим даражасини кенгайтиришга кўмаклашади . 

“Лойиҳа қамраб олиши бўйича жуда ноёбдир ва турли сабабларга кўра Ўзбекистон маданий меросининг бир қисми жаҳондаги кўп мамлакатларнинг музей ва хусусий тўпламларида қолиб кетганларини ўрганиш ва тадқиқот қилишни назарда тутади. “Ўзбекистон маданий мероси жаҳон тўпламларида” лойиҳаси жаҳон музейлари ва хусусий шахсларнинг тўпламлрида сақвланиб келинаётган маданий-тарихий мерсимизнинг энг яхши намуналарини ягона китоб ва видеокаталогини яратиш бўйича жаҳонда биринчи лойиҳадир, - дейди Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист лойиҳа муаллифи ва раҳбари Фирдавс Абдухолиқов. 

Лойиҳани амалга оширилиши нафақат муҳим маданий аҳамиятга эга, балки катта сиёсий ва жамоат аҳамиятига ҳам эгадир, чунки бутун жаҳонга Ўзбекистон раҳбариятининг тарихий ўтмишга ва маданий меросимизга бўлган эътибор ва ғамҳўрлигини намойиш этади. Лойиҳани ишчи гуруҳи ташкил этилган унга туркум муаллифи Фирдавс Абдуҳолиқов раҳбарлик қилади, илмий раҳбар - Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси академиги Эдвард Ртвеладзе. Лойиҳани амалга оширилишида Ўзбекистон маданий меросини ўрганишга ўз ҳаётларни бағишлаган жаҳондаги йирик олимлар – археологлар, санъатшунослар, тарихчилар мутахассислар ва экспертлар қатнашишмоқда. Улар ушбу лойиҳа ноёблигини таъкидлаб ўтиб унга юқори баҳо бериб бўлишди. 

Нашр устида етук санъатшунослар ва шарқшунослар иш олиб боришмоқда. Улар орасида – Камола Оқилова (санъатшунослик доктори) , Азама Зиё ( тарих фанлари доктори, профессор) , Низомиддин Маҳмудов ( филология фанлари доктори, профессор), Акмал Саидов ( юридик фанлари доктори, профессор) , Александр Жумаев ( санъатшунослик номзоди ) , Элмира Гюль ( санъатшунослик доктори). Шунингдек россиялик мутахассислр ҳам катта ёрдам беришмоқда : Тигран Мкртичев ( Давлат Шарқ музейи ,санъатшунослик доктори ), Екатерина Ермакова ( Давлат Шарқ музейи , тарих фанлари номзоди), Татьяна Зелюкина ва Ольга Полянская ( санъатшунослик номзодлари, Давлат Третьяков галереяси ), Татьяна Емельяненко ва Елена Кубель ( тарих фанлари докторлари, Россия этнография музейи илмий ходимлари) ва ҳ.к. 

Ҳозим улар ҳаммалиги Тошкентда “Ўзбекистон маданий мероси – халқлар ва мамлакатлар ўртасидаги мулоқот учун йўл ”халқаро анжуман қатнашчилари орасида. Уларнинг ҳар бири лойиҳадаги ўз иш бўлаги натижаларини тақдим этишмоқда ва бу дегани – туркумга кирган жилд дегани. 

Биринчи жилди Давлат Шарқ музейи тўпламларидаги Ўзбекистоннинг маданий меросига бағишланган. У ҳақда батафсил ушбу муассаса директори тарих фанлари доктори Александр Серов ва Давлат Шарқ музейи бўлими бошлиғи Екатерина Ермаковалар гапириб беришди. “Ўзбекистон маданий мероси ” туркумидаги биринчи альбом Давлат Шарқ музейи (Москва ш.) сақланиб келинаётган Ўзбекистондан келган коллекцияга бағишланган. Биринчи кашф этувчи сифатида ушбу музейни танланиши тасодиф эмас.Ушбу музей ташкил қилингандан бошлаб (1918 й.) Ўзбекистон билан узвий боғланиб келган: илмий манфаатлари ҳам , мутахассисларининг шахсий тақдирлари хам : Ўзбекистонда туғилиб, вояга етиб, ўқишни тугатиб ва ҳозирги кунгача Давлат Шарқ музейида ишлаб келишмоқда. 

Иккинчи жилдига Ўзбекистон маданий мероси ҳақидаги Россия этнография музейидаги материаллар кирган . Ушбу китобнинг мазмуни билан музей директориининг муовини Наталья Николаевна Прокопьева ва Россия этнография музейи нинг Ўрта Осиё халқларининг анъанавий маданияти бўйича етакчи илмий ходими , тарих фанлари доктори Татьяна Григорьевна Емеляненко таништиришди. Тақдим этилаётган китоб-альбом Санкт-Петербургдаги Россия этнография музейининг бой ва турли ҳилдаги коллекция тўпламларига бағишлнган. Унинг муаллифлари музей ҳусусиятларига мувофиқ ўзбек коллекцияси билан бир қаторда қорақалпоқ, Ўрта Осиё араблари , бухоро жугутлари коллекцияларини ажратишади. Тақдим этилган предметлар орасида Ўзбекистон амалий санъатининг асл дурдоналари ҳам бор. Ўтган асрнинг бошларида С.М.Дудиннинг экспедицияси ва музей мутахассисларининг Ўзбекистонга қилган кейинги экспедициялари жараёнида йиғилган материаллар коллекция асосини ташкил қилишади. Ушбу коллекция тақдим қилинаётган ҳажмда илк бор нашр этилмоқда. 

Кейинги жилд Давлат Третьяков галереясига бағишланган. Йиғилганларга илмий ишлар буйича бош директор ўринбосари , санъатшунослик докторлари Татьяна Карпова ва Ольга Полянская г маълум қилишларича ушбу китоб-альбом Давлат Третьяков галереясидаги Ў збекистон замонавий ранг-тасвир асарларига бағишланган. Унинг таркибида эътиборга сазовор портрет, натюрморт, пейзаж асарлари бор. Ушбу коллекция тўлиқ ҳажмда илк бор нашр этилмоқда ва нафақат тадқиқотчилар қизиқишига балки кенг доиралардаги ўқувчилар орасида ҳам қизиқиш уйғотиши мумкин. 
4 – томини Ўзбекистон Фанлар академияси санъатшунослик институтининг санъатшунослик доктори Элмира Гюль тақдим этди. У Ўзбекистоннинг хорижий тўпламларидаги гиламлари ва каштачилик буюмларига бағишланган. Китоб-альбом Австралия, Буюк Британия, Канада , АҚШ ва Россия хорижий музейлари ва хусусий колекцияларда сақланиб келинаётган санъат асарлари ҳақида илк бор аниқ ва етарлича тасаввур қилиш имконини беради. Китобда Ўзбекистон ҳудудида 19 ва 20 аср бошларида амалда бўлган гилам ва каштачилик турларига таъриф беради . 

Мусиқий мерос ва V том тўғрисида санъатшунослик фанлари номзоди, “Мақом” тадқиқот гуруҳи раиси Алексадр Жумаев гапириб берди. Ўзбекистон мусиқий меросига бағишланган ушбу китоб-альбом асосида ҳарбий дирижер ва мусиқа этнографи А.Ф. Эйхгорннинг тўпламларидаги мусиқий асбоблар коллекциясини баёни ташкил қилинади. Шу билан бир қаторда Ўзбекистон худудидаги бронза давридан бошлаб ( эрамиздан 111 – 11 минг й. олдин) хозирги замонгача мусиқий асбоблар тарихи характеристикаси келтирилган. Китоб Ўзбекистон мусиқий мероси объектлари бўлган бир қатор хорижий тўпламлар қисқача шарҳи билан тўлдирилган. Китобга ноёб ўзбек миллий мумтоз мусиқаси ёзилган диск илова қилинади. 

V1 жилд Россия миллий кутубхонаси тўпламларига бағишланган. Уни кутубхона шарқ фондлари сектори мудираси Валентина Васильева тақдим этди. Кутубхона коллекцияси тўғрисида тақдимот ролик. Ушбу китоб буюк ўзбек шоири Алишен Навоий ижодиётини ифодаловчи Россия миллий кутубхонаси қўлёзмалар фондига бағишланган. Ушбу қўлёзмалар 15-16 асрларга таалуқлидир ва ноёб тўпламлар сирасига киради. Уларни чоп этилиши Алишер Навоийни ижодини ўрганишга катта хисса қўшади. 

Кейин сўзга филология фанлари номзоди Давлат Эрмитажи Шарқ бўлимининг Ўрта Осиё, Кавказ ва Қрим секторининг мудири Павел Лурье ва тарих фанлари номзоди, Давлат Эрмитажи Шарқ бўлимининг Ўрта Осиё, Кавказ ва Қрим секторининг катта илмий ходими Андрей Омельченколар чиқишди. Улар V11 жилд тўғрисида гапириб беришди. Унда Ўзбекистон худудида топилган ноёб предметлар тўпламларига бағишланган Альбомда ноёб топилмалар келтирилган, масалан машҳур Айртам фризи – мусиқачилар яримқомадлари туширилган, ибодатхонани безаб келган, бугунги кунда Давлат Эрмитажида сақланиб келмоқда. Шунингдек бу ерда Тупроқ Қалъа, Панжикен ва Варакшада топилган ўрта асрлар ноёб маҳобатли амалий санъат асарлари. 

Навбатдаги жилд Шарқ қўлёзмалари институти тўпламига бағишланган. Россия Фанлар академияси , Шарқ қўлёзмалари институти директори, тарих фанлари доктори Ирина Попова айтишича, альбомдан Аль-Берунийнинг “Ўтган авлодлар ёдгорликлари ” қадимги машхур рўйхатладан бири , Огахий, Бисати Самарқандий, Бедиль, Хофиз Шерозий, Сайидо Насафий каби шоирларнинг шеърлар тўпламлари , Шавкат - Муҳаммад Исхоқ Бухорий. Шамс Табризий, маснави Жалолиддин Руми девонларининг 8 рўйхати , Исмат Бухорий, Ғази Хукандий ва бошқа муаллифларининг шеърлар тўпламлари тақдим этилган. 

1Х томда Давлат тарих музейи тўпламлари тақдим этилган . Унинг мазмуни билан Давлат тарих музейи археология ёдгорликлари бўлими мудири , тарих фанлари доктори Наталья Шишлина ва Давлат тарих музейи матолар бўлими бошлиғи Ольга Гордеевалар таништиришди. Ушбу альбомда ўқувчилар Давлат тарих музейида сақланиб келинаётган сопол ва чеканка буюмлари орқали қадимги Хоразм дунёси унинг ноёб санъати билан танишишга муяссар бўлишишади. 

10 том Ўзбекистонда асрлар давомида сақланиб келинаётган гиламдўзлик санъатига бағишланган. Ушбу жилдни Ўзбекистон Фанлар академияси Санъатшунослик институти санъатшунослик доктори Элмира Гюль таништирди. 
Mavzuga oid yangiliklar
«Ўзбекистон маданий мероси – халқлар ва мамлакатлар ўртасидаги мулоқотга йўл» мавзуида халқаро илмий-маданий конгресси ўз ишини бошлади
Uzbekistan Today мухбирлари «Ўзбекистон маданий мероси – халқлар ва мамлакатлар ўртасидаги мулоқотга йўл» мавзусида икки кунлик халқаро илмий-маданий конгресс ишларини ёрита бошлашди. Тадбирлар Тошкент ва Самарқанд шаҳрида бўлиб ...
16.05.2017 / 17:19
«Mening yurtim – mening faxrim!» televizion tanlovi g‘oliblari aniqlandi!
Joriy yil, Navro‘z bayrami arafasida «Mening yurtim – mening faxrim!» televizion tanlovi start oldi. O‘zbekiston elektron ommaviy axborot vositalari milliy assotsiatsiyasi (O‘zEOAVMA), &ldquo ...
07.09.2015 / 13:42
Toshkenda “Jurnalistlar bahori” an’anaviy festivali g‘oliblari taqdirlandi
11 may kuni Toshkentda “Sinbad kemasi” restoranida O‘zbekiston elektron ommaviy axborot vositalari milliy assotsiatsiyasi hamda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi huzuridagi  nodavlat va notijorat tashkilotlari (NNT ...
14.05.2015 / 15:14
Nemis kinokompaniyasi O`zbekiston haqida film suratga olmoqda
O`zbekiston Elektron ommaviy axborot vositalari milliy assotsiatsiyasiga Germaniyaning «Magna Mana Production/Minework Film» kinokompaniyasi tashrif buyurdi. Tashrifdan ko`zlangan maqsad O ...
06.11.2015 / 20:47
“Sharq taronalari” festivalining yopilish marosimi mega shou tusini oldi
X “Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivalining bu yilgi tantanali yopilish marosimi ulug‘vor tomoshaga aylandi. Registon maydoniga yig`ilgan yuzlab chet ellik mehmonlar hamda tomoshabinlar ansambl fasadiga tushirilgan uch o ...
02.09.2015 / 15:32
Toshkenda “Jurnalistlar bahori” an’anaviy festivali bo`lib o`tadi
11 may kuni Toshkentda “Sinbad kemasi” restoranida O`zbekiston elektron ommaviy axborot vositalari milliy assotsiatsiyasi hamda O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi huzuridagi  nodavlat va notijorat tashkilotlari (NNT ...
05.05.2015 / 16:03